Secundo, como non podía ser doutro xeito, a iniciativa da rede Blogues pola Lingua da que esta bitácora fai parte, de conmemorar a data de hoxe cun poema da xenial Rosalía de Castro. E a data de hoxe non é outra que a da conmemoración do 125 cabodano da nosa poeta nacional por antonomasia, do pasamento dunha muller adiantada ao seu tempo e que se pretende reducir e simplificar nunha obra costumista. Francisco Rodríguez, grande experto na súa figura, regálanos parte do seu coñecemento novamente neste «Rosalía por descubrir» que enlazo.

Esta tarde terá lugar o acto cívico que conmemora o traslado dos restos mortais de Rosalía desde o cimiterio de Adina até o Panteón de Galegos Ilustres, na exclaustrada igrexa de Bonaval que agora a Xustiza española, 200 anos despois da desamortización pola que pasou a mans municipais, devolveu ao arcebispado. Carlos Callón repasa os tres enterros de Rosalía no seu blogue: o primeiro, en Adina, en 1885, o do Panteón de Galegos Ilustres en 1891 por subscrición e vontade popular e o cerrollazo ao Panteón laico da galeguidade. A «Musa dos pobos» da que falara Curros, a que portaba a cainita marca «dos que levan na frente unha estrela» e «dos que levan no bico un cantar», pechada nunha igrexa polos mesmos bispos que non a quixeron acoller cen anos atrás.

Data, a de hoxe, rosaliá para conmemorar, lembrar, difundir e tomar de exemplo en todas as súas caras a figura desta galega universal. Imposíbel escoller un só poema da súa obra, imposíbel quedarse nunha única mostra do seu xenio creativo. Tendo presente isto, e dado que coñecín a Rosalía cantando os seus poemas, tomarei dous. Unha crítica á violencia machista cargada acedamente de retranca que nunca se explica como tal cando se analiza nas aulas de secundarias, unha rebelión ante a imaxe da muller submetida e precisada de complemento masculino para se realizar:

E o outro poema, cantando, como coñecín a Rosalía, nunha versión contemporánea, amosando a creatividade do noso país, aínda que algúns non se queiran enterar. A Xustiza pola man, un clásico rosalián tamén inzado de retranca («tan alto que estaba/ bon Dios non me oía») e tampouco demasiado ben explicado. Da man de Nao, por certo.

Tags: poesía, Rosalía de Castro